Tuinmanswoning | Buitenplaats De Heiligenberg

Van den Berg Architecten is al jaren betrokken bij Buitenplaats De Heiligenberg in Leusden. Op het landgoed vormen het landhuis, de tuinmanswoning, de moestuin en de bijgebouwen samen één samenhangend ensemble.

Onder leiding van architect en monumentenadviseur Marnix van Esch is de historische tuinmanswoning, een rijksmonument, volledig gerestaureerd. Daarbij stonden respect voor de monumentale waarden en verduurzaming van de woning voorop. Bijzondere elementen zoals de originele hexagonale tegelvloer zijn met grote zorg in ere hersteld.

De woning zit vol met vernuftige details. Zo werd de bel op het rieten dak vroeger geluid om de tuinarbeiders pauze aan te kondigen. Ook bijzonder is de rondlopende indeling van het huis. In de keuken bevindt zich een ingenieus luik dat tegelijkertijd de trap naar boven vormt. Via dit luik bereik je de kelder, waar vroeger groenten en fruit uit de moestuin werden bewaard. De verse producten werden gewassen in het nabijgelegen washok. Dit washok is gelijktijdig met de restauratie geheel naar het oorspronkelijke ontwerp herbouwd.

Ook de indeling van de woning is verbeterd. De smalle, steile zoldertrap is vervangen door een beter beloopbare trap. Daardoor kan de ruime zolderverdieping eenvoudig bij de woning betrokken worden. Daarnaast is op de verdieping een volwaardige badkamer gerealiseerd en is de doorgang tussen de twee woonkamers verbreed.

De verduurzaming is in fasen aangepakt. Bij een eerdere renovatie van het rieten dak was al een isolerende dakplaat aangebracht. Inmiddels is ook de rest van de gebouwschil geïsoleerd met voorzetwanden aan de binnenzijde en vloerisolatie met vloerverwarming. Verder zijn er voorzetramen geplaatst die de monumentale raamprofielen ongemoeid laten. De cv-ketel is vervangen door een warmtepompsysteem en er is een wtw-installatie geplaatst. Tot slot zijn op de zuidelijke Koude Bak zonnepanelen geplaatst, een hedendaagse verwijzing naar de kasramen die er voorheen lagen. Het resultaat is een woning die eigentijds comfort en energiezuinigheid biedt, zonder dat dit van buitenaf zichtbaar is.